Karaçay – Malkar Türkleri

    

 

Avrupa ile Asya'yı ayıran Kafkas dağlarının doruklarında, bir anlamda Avrupa'nın da en yüksek noktasını oluşturan "Elbruz" dağının eteklerinde ve derin-ulaşılmaz, masalsı vadilerinde bilinen yüzyıllardan veri bir avuç halk yaşar; "Karaçaylar".

Karaçay-Malkarlılar, Kafkasya ile ilgilenenlerin dışında çok az kimsenin adını duyduğu Kafkaslar’ın sarp ve derin vadilerindeki köylerde yaşayan küçük bir Türk topluluğudur. Tarih boyunca kendilerine Tavlu (dağlı) ismini vermişlerdir.

Karaçay, Tolstoy'un anlatımıyla "Mingi Tav'ın eteklerinde, kimseye zarar vermeden, kendi emeğiyle yaşayan bir halk”tır.

"Mingi Tav", Elbruz dağının Karaçay Türkçe'sindeki adıdır. Karaçay-Malkar bölgesi sadece Kafkaslar’ın değil, dünyanın en yüksek ve sarp dağlarına sahip bölgelerinden biridir.

Etnik kökenleri kesin olarak bilinmeyen Karaçayların dili, Kuzey (Kıpçak) Türkçe'sine girer ve günümüz Türkiye Türkçe'siyle hayli farklılıklar gösterir; Karaçylar neredeyse Orhun Abideleri'ndeki dilin özelliklerini koruyan bir lehçeyle konuşurlar. Sert sessizler egemendir, d harfi, t olarak söylenir. Kelime başındaki y'ler c'dir.

 

toykünü.jpg (39993 bytes)

 

Tarihi geçmişi çok eski devirlere dayanan bir bölgede yaşayan Karaçay-Malkarlılar yüzyıllar boyunca Kafkasya’yı hakimiyeti altında tutan atlı göçebe Türk kavminin torunlarıdır. Günümüzden 3500 yıl önce kuzey bozkırlarından gelerek Kafkaslar’a giren Türk kökenli Kimmerler, Karaçay-Malkar Türkleri’nin atalarıdır. Çeşitli kavimlerin istila hareketlerinden korunmak için, dağlarda kendilerini dış dünyadan tecrit eden Karaçay-Malkar Türkleri, 3500 yıl boyunca Türklüklerini muhafaza etmişlerdir.


toykünü.jpg (4609 bytes)

 

Karaçay-Malkarlılar Kafkasya dışında, 1943-1944 yıllarında sürgüne gönderildikleri Orta Asya'da, Kazakistan, Kırgızistan ve Özbekistan'da yaklaşık 20 bin kişilik bir nüfusa sahiptirler. 1886 ve 1905 yıllarında Türkiye'ye göç eden Karaçay-Malkarlılar da Türkiye'de yaklaşık 20 bin kişidirler. Bunun dışında, Suriye'de Şam civarında 1500, Amerika Birleşik Devletlerinde de yaklaşık 5 bin Karaçay-Malkarlı yaşamaktadır.

 

Anadolu’yu anavatan sayarak 1862-1905, 1877-1878, 1900-1908 yılları arasında gruplar hâlinde göçüp gelen Karaçay-Malkar Türklerinin 5 bine yakın bölümü Doğlat, Gökçeyayla (Afyon), Yağlıpınar (Ankara), Akhisar, Belpınar, Ertuğrul, Yazılıkaya (Eskişehir), Eğrisöğüt (Kayseri), Başhüyük (Konya-Sarayönü), Emirler (Sivas), Çilehane, Arpacı ve Karaçay'da (Tokat) yaşamaktadır. Ayrıca Türkiye'nin muhtelif  illerinde az sayıda Karaçay-Balkar Türkü bulunmaktadır.

 

toykünü.jpg (4609 bytes)

 

Geldikleri yıllardan beri dinlerine, dillerine ve kültürlerine bağlılıkları, dürüstlükleri ve çalışkanlıkları ile yerli halkın sevgisini kazanan Karaçay-Malkar Türkleri dil, kültür, âdet ve geleneklerini aynen sürdürmektedirler. Bu Türkler dînî manzûmeler, ağıtlar, algış (övme) ve kargışlar (yermeler-bedduâlar), Nart efsâneleri-masallar, aşk şarkıları-maniler, ninniler, atasözleri, bilmeceler, bâtıl inanışlar, düğünler (toylar) gibi zengin edebiyat ve folklor mahsullerine sâhiptirler.

 

toykünü.jpg (39993 bytes)

*      Nart Astrolojisi;

Burcunuz "TORUK"mu, "SÖNEGEY"mi? Siz hangi burçtansınız?(30.08.2004/ntvmsnbc.com)

Karaçay Türkleri’nden araştırmacı Sofi Tram-Semen, “Türk Astrolojisi” adlı dört ciltlik kitabında 20 yıllık çalışma sonucunda eski Türkler’de 36 burç olduğunu belirledi.

*      T.C. Kültür Bakanlığı Devlet Türk Dünyası Müziği Topluluğu, Karaçay-Balkarlıların en tanınmış cır'ı (müziği) "MİNGİ TAW"u seslendirdi. Stereo kaydı dinlemek için tıklayın! (8/03/2004)